Oware (Awalé)
Rải hạt ngược chiều kim đồng hồ, ăn những ô có 2 hoặc 3 hạt.
Cách chơi Oware
Oware là trò chơi rải hạt (họ mancala) nổi tiếng nhất Tây Phi. Ở Ghana người ta gọi là Oware, nơi khác gọi là Awalé, Awari hay Ayo. Trang này dùng luật abapa của các giải đấu. Bàn có hai hàng, mỗi hàng 6 ô, mỗi ô 4 hạt. Hàng dưới là của bạn. Hạt ăn được để trong hai ô dài ở hai đầu bàn: ô của bạn ở bên phải.
Mục tiêu
Ăn được 25 hạt trở lên, tức là hơn một nửa trong tổng số 48 hạt.
Từng lượt chơi
- Chọn một ô của bạn còn hạt. Chạm vào ô đó hoặc bấm các phím 1 đến 6.
- Toàn bộ hạt trong ô được rải lần lượt từng hạt, ngược chiều kim đồng hồ: sang phải dọc hàng của bạn, rồi theo hàng trên.
- Nếu rải từ 12 hạt trở lên, bạn bỏ qua ô vừa bốc hạt.
- Ăn hạt: nếu hạt cuối rơi vào một ô của đối thủ và làm ô đó có đúng 2 hoặc 3 hạt, bạn ăn hết số hạt đó. Sau đó nhìn ô liền trước: nếu ô đó cũng có 2 hoặc 3 hạt và vẫn thuộc phía đối thủ, bạn ăn tiếp, cứ thế tiếp tục.
- Ăn sạch (grand slam): nước đi ăn hết mọi hạt bên phía đối thủ vẫn được đi, nhưng không ăn được hạt nào.
- Nuôi đối thủ: nếu hàng của đối thủ trống, bạn phải đi nước nào cho họ thêm hạt, nếu có nước như vậy.
Kết thúc ván
Ván chơi kết thúc khi có người đạt 25 hạt, hoặc hòa khi mỗi người có 24 hạt. Nếu một người không thể nuôi đối thủ đang hết hạt, ván kết thúc và người đó được giữ số hạt bên phía mình. Nếu hạt cứ đi vòng mãi (cùng một thế cờ lặp lại lần thứ ba), mỗi người giữ số hạt bên phía mình. Ai nhiều hạt hơn thì thắng.
Muốn chơi trò có thêm lượt? Hãy thử Mancala hoặc Congklak của Indonesia.
Mẹo chiến thuật
- Đếm ô hạt cuối rơi vào. Trước khi đi, đếm xem hạt cuối rơi vào đâu và ô đó sẽ có bao nhiêu hạt. Ô của đối thủ đang có 1 hoặc 2 hạt chính là mục tiêu.
- Gom một ô thật lớn. Ô có từ 12 hạt trở lên (gọi là “kroo”) đi trọn một vòng bàn và có thể ăn cả một dãy ô 2, 3 hạt cùng lúc.
- Tránh để ô 1, 2 hạt bên nhà. Những ô có 1 hoặc 2 hạt bên phía bạn là thứ đối thủ muốn nhắm vào. Hãy đi chúng hoặc lấp thêm hạt.
- Để dành nước đi. Hạt ở các ô bên phải của bạn lâu rời khỏi hàng. Về cuối ván, chúng cho bạn những nước chờ an toàn.
- Tận dụng luật nuôi. Khi đối thủ sắp hết hạt, họ buộc phải nuôi bạn. Hãy tính trước những hạt họ buộc phải cho.
Hỏi đáp về Oware (Awalé)
Oware có giống Awalé hay Awari không?
Có. Đó là tên gọi của cùng một trò chơi ở các nước khác nhau. Trang này dùng luật abapa, bản phổ biến nhất trong các giải đấu.
Ăn sạch (grand slam) là gì?
Là nước đi lẽ ra ăn hết mọi hạt bên phía đối thủ. Ở đây vẫn được đi nhưng không ăn được hạt nào, nên đối thủ vẫn còn hạt để chơi.
Sao tôi không đi được ô đó?
Khi hàng của đối thủ trống, bạn phải cho họ thêm hạt. Lúc đó chỉ được đi những nước có hạt rải sang được phía đối thủ.
Máy chơi giỏi đến mức nào?
Mức Dễ hay đi ngẫu nhiên. Mức Trung bình tính trước vài nước. Mức Khó tính rất sâu, chuẩn bị những pha ăn lớn và hiếm khi để lộ mục tiêu dễ.
