Ô ăn quan – Trò chơi dân gian Việt Nam

Cách chơi Ô ăn quan

Ô ăn quan là trò chơi dân gian quen thuộc của trẻ em Việt Nam, ngày xưa thường kẻ bằng phấn hay than trên sân gạch, dùng sỏi làm quân. Bàn có hai hàng, mỗi hàng năm ô dân, mỗi ô năm quân dân (sỏi nhỏ). Hai đầu bàn là hai ô quan hình bán nguyệt, mỗi ô đặt một quân quan to. Hàng dưới là của bạn.

Mục tiêu

Ăn được nhiều điểm hơn đối thủ. Mỗi quân dân tính 1 điểm. Quân quan tính 10 điểm (hoặc 5 điểm, nếu bạn chọn như vậy).

Từng lượt chơi

1. Chọn một ô dân bên phía bạn còn quân, rồi chọn hướng rải bằng mũi tên (hoặc phím mũi tên Trái, Phải).
2. Bốc hết quân trong ô đó và rải quân lần lượt mỗi ô một quân theo hướng đã chọn, kể cả ô quan.
3. Nhìn ô ngay sau quân cuối cùng. Nếu ô đó có quân, bạn bốc lên rải tiếp theo cùng hướng.
4. Nếu ô đó trống mà ô kế tiếp có quân, bạn được ăn hết quân ở ô kế tiếp. Nếu sau đó lại là một ô trống rồi một ô có quân, bạn ăn tiếp (ăn liền nhiều ô).
5. Bạn mất lượt khi gặp hai ô trống liền nhau, hoặc khi ô kế tiếp là ô quan còn quân.

Quan non: ô quan còn quân quan mà có dưới 5 quân dân gọi là quan non, chưa được ăn. Không được ăn quan non, nên nước đi dừng lại ở đó.

Hết quân phải rải lại: nếu đến lượt mà cả năm ô dân bên bạn đều trống, bạn lấy quân đã ăn rải lại mỗi ô một quân. Nếu không đủ quân, bạn phải vay quân của đối thủ và trả lại khi tính điểm.

Kết thúc ván

Ván chơi kết thúc khi cả hai ô quan đã bị ăn hết, đúng như câu “hết quan, tàn dân, thu quân, bán ruộng”. Mỗi người thu số quân dân còn lại bên phía mình. Ai nhiều điểm hơn thì thắng.

Thích trò rải quân? Hãy thử Oware của châu Phi hoặc Congklak của Indonesia.

Mẹo chiến thuật

• Đếm trước khi rải. Nhẩm theo từng quân: quân cuối rơi vào đâu, hai ô sau đó có gì? Rải sang trái hay sang phải có thể cho kết quả rất khác nhau.
• Nhắm vào quan. Một quân quan đáng giá bằng mười quân dân. Để ý những ô quan đã có đủ 5 quân dân, vì lúc đó quan không còn non nữa.
• Tạo thế ăn liền. Một dãy ô trống và ô có quân xen kẽ nhau giúp một nước đi ăn được nhiều ô cùng lúc.
• Đừng để hở. Một ô trống nằm cạnh một ô nhiều quân là mời đối thủ ăn. Hãy rải bớt hoặc đi những ô nhiều quân trước.
• Giữ quân bên nhà. Hết quân thì phải lấy quân đã ăn ra rải lại, thậm chí phải vay. Hãy giữ vài quân trong các ô dân của mình.