Alquerque (Cờ đam cổ)
Nhảy qua để ăn quân trên bàn 5×5 điểm. Tổ tiên của cờ đam.
Cách chơi Alquerque
Alquerque là trò chơi ăn quân có tuổi đời ít nhất một nghìn năm. Trò này được chơi ở thế giới Ả Rập với tên Qirkat, theo chân người Moor đến Tây Ban Nha, và được mô tả trong một cuốn sách trò chơi của Tây Ban Nha năm 1283. Về sau, khi người ta chơi nó trên bàn cờ vua, nó trở thành cờ đam.
Bàn cờ có 25 điểm nối với nhau bằng các đường kẻ. Điểm nào cũng có đường ngang và đường dọc, và cứ cách một điểm lại có thêm đường chéo. Mỗi người có 12 quân. Lúc bắt đầu, chỉ có điểm giữa còn trống. Bên Trắng ở phía dưới và đi trước; bên Đen ở phía trên.
Mục tiêu
Ăn hết quân của đối thủ, hoặc khiến đối thủ không còn nước đi hợp lệ.
Từng lượt chơi
- Đi quân. Trượt một quân theo đường kẻ sang điểm kế bên, nếu điểm đó trống. Trang này dùng giới hạn truyền thống theo luật của R. C. Bell: nước đi thường chỉ được tiến lên hoặc đi ngang, không bao giờ lùi. Chỉ đi chéo được ở những chỗ có vẽ đường chéo.
- Ăn quân. Nếu một quân đối thủ nằm cạnh quân bạn trên một đường kẻ và điểm ngay sau nó còn trống, hãy nhảy qua và bỏ quân đó ra khỏi bàn. Nước ăn quân được đi theo mọi hướng, kể cả lùi.
- Bắt buộc ăn. Nếu ăn được, bạn phải ăn. Các quân ăn được sẽ sáng lên, và bạn không được đi nước thường.
- Ăn liên tiếp. Sau một lần nhảy, nếu chính quân đó còn nhảy được nữa thì phải nhảy tiếp. Quân có thể đổi hướng giữa các lần nhảy. Hãy chạm lần lượt vào từng điểm đáp.
Để chơi, chạm vào một quân rồi chạm vào một điểm được đánh dấu. Đường đi của nước cuối được vẽ bằng nét chấm.
Kết thúc ván
Bạn thắng khi đối thủ hết quân hoặc đến lượt mà không đi được. Ván cờ hòa sau 50 nước liên tiếp không ai ăn quân, hoặc nếu cùng một thế cờ lặp lại ba lần.
Chơi với máy
Mức Dễ phần lớn đi ngẫu nhiên. Mức Trung bình tính trước vài nước. Mức Khó tính sâu và giăng bẫy ăn liên tiếp, nên hãy để ý mọi khoảng trống bạn để lại phía sau.
Mẹo chiến thuật
- Tính trước khi đi. Vì bắt buộc ăn, đối thủ có thể ép bạn nhảy vào bẫy. Trước mỗi nước, hãy xem nước đáp của đối thủ sẽ buộc bạn làm gì.
- Giữ quân sát nhau. Một quân có quân mình đứng ngay phía sau thì không thể bị nhảy qua từ phía trước, vì điểm đáp không trống.
- Để ý các đường chéo. Điểm có đường chéo nối với tám điểm lân cận và là nơi sôi động nhất trên bàn. Một khoảng trống cạnh những điểm đó thường là lối vào cho một chuỗi ăn liên tiếp.
- Đừng vội tiến lên. Quân không bao giờ lùi được. Quân chạy lên một mình rất dễ bị ăn, còn quân đã đến hàng cuối chỉ có thể đi ngang hoặc ăn quân.
- Đổi quân khi đang hơn. Khi có nhiều quân hơn, những lần đổi một lấy một đơn giản sẽ đưa bạn đến gần một thế cờ cuối thắng lợi.
Hỏi đáp về Alquerque (Cờ đam cổ)
Alquerque có phải tổ tiên của cờ đam không?
Phần lớn các nhà sử học nghĩ vậy. Vào khoảng thế kỷ 12, người chơi ở miền nam nước Pháp hoặc Tây Ban Nha đưa trò này lên bàn cờ vua, và cờ đam ra đời từ đó.
Quân có được đi lùi không?
Không, với nước đi thường. Theo bộ luật phổ biến của R. C. Bell, quân chỉ được tiến lên hoặc đi ngang. Tuy nhiên, nước ăn quân thì được đi theo mọi hướng, kể cả lùi.
Tôi có bắt buộc phải ăn không?
Có. Nếu quân nào của bạn ăn được, bạn phải ăn, và một quân phải nhảy tiếp chừng nào còn nhảy được. Luật cũ phạt việc bỏ lỡ nước ăn bằng cách bỏ quân đó ra khỏi bàn (gọi là “huffing”); ở đây game đơn giản là không cho bạn bỏ qua nước ăn.
Ván cờ có thể hòa như thế nào?
Nếu 50 nước liên tiếp trôi qua mà không ai ăn quân, hoặc cùng một thế cờ xuất hiện ba lần, ván cờ hòa. Luật này giúp tránh việc đi qua đi lại mãi ở cuối ván.
